Hiệu quả từ việc nhân rộng mô hình “Chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm” trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

16/06/2022 09:23 Số lượt xem: 43

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tổng số 110 chợ, theo thống kê cho thấy lượng hàng hóa lưu thông qua chợ chiếm 40%, tính riêng mặt hàng thực phẩm tươi sống lưu thông qua chợ chiếm 70%. Chính vì vậy, hoạt động của các chợ trên địa bàn tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong việc cung ứng vật tư, nguyên liệu và tiêu thụ các sản phẩm hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm. Các chợ đã phát huy hiệu quả tốt trong việc thu hút, tập trung lượng hàng hoá lớn từ các nguồn sản xuất, kinh doanh trong và ngoài tỉnh, cơ bản đáp ứng được nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hoá và tiêu dùng của nhân dân.

Việc quản lý, phát triển chợ trên địa bàn tỉnh tuy đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống mạng lưới chợ cơ bản được phân bố hợp lý, phù hợp với điều kiện địa hình, địa giới của địa phương. Tuy nhiên, ngoài một số chợ được đầu tư xây mới hoặc sửa chữa, nâng cấp có cơ sở vật chất cơ bản phù hợp quy mô hoạt động, còn phần lớn các chợ hoạt động lâu năm cơ sở vật chất đều xuống cấp, diện tích chật hẹp, chưa đảm bảo về điều kiện an toàn thực phẩm, nhiều chợ được xây dựng từ lâu đời, chưa có hệ thống xử lý chất thải, chưa phân chia khu vực chế biến, kinh  doanh thực phẩm chia theo nhóm hàng riêng biệt; trang thiết bị phục vụ kinh  doanh thực phẩm còn thiếu và thô sơ, chưa đáp ứng yêu cầu đảm bảo ATTP. Vì vậy, việc xây dựng và nhân rộng mô hình chợ an toàn thực phẩm gắn với công tác chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh, khai thác chợ, bảo đảm lợi ích trước mắt và lâu dài cho thương nhân, đơn vị quản lý khai thác chợ, người tiêu dùng rất cần thiết và phải có lộ trình thích hợp.


Giám sát an toàn thực phẩm tại chợ Thị trấn phố Mới (Quế Võ)

Nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát huy trách nhiệm của các thương nhân kinh doanh thực phẩm tại các chợ trong việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm. Ngày 29/12/2015 Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định phê duyệt “Dự án Mô hình chợ thí điểm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” và được triển khai áp dụng 03 mô hình chợ thí điểm tại Chợ Thị trấn Phố Mới, Chợ Thị trấn Thứa và Chợ Thị trấn Gia Bình.

Từ khi triển khai xây dựng mô hình cho đến nay các "Chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm" cơ bản đáp ứng các tiêu chí, yêu cầu theo tiêu chuẩn ban đầu của dự án đề ra, các hộ kinh doanh thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến đều đã có bàn quầy, tủ kính theo quy cách thống nhất của doanh nghiệp quản lý chợ quy định với chiều cao bảo đảm từ 60cm trở lên, diện tích tối thiểu 3m2. Các công trình hạ tầng trong chợ như: Hệ thống cống thoát, thải đầy đủ, bảo đảm vệ sinh, không gây ô nhiễm môi trường; có hệ thống cấp nước sạch tới các quầy thực phẩm tươi sống; có nhà vệ sinh công cộng...; các khu chức năng cơ bản đã được phân thành khu vực riêng biệt, có biển hiệu rõ ràng, được xây dựng kiên cố và được sửa chữa mới, nâng cấp mái cầu chợ, sàn bán thực phẩm thoát nước tốt….

Các hộ kinh doanh thực phẩm cố định hầu hết đã có biển hiệu, số điện thoại, có địa chỉ rõ ràng theo quy cách của doanh nghiệp quản lý chợ. Từ đó đã xây dựng được nguồn cung và thu hút lượng khách hàng quen ổn định, bước đầu hình thành chuỗi sản xuất - kinh doanh - tiêu thụ thực phẩm an toàn. Người trực tiếp sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm chế biến không mắc các chứng bệnh truyền nhiễm lây truyền qua thực phẩm; khu vực chế biến, kinh doanh thực phẩm được chia theo nhóm hàng riêng biệt, để ngăn ngừa ô nhiễm chéo giữa thực phẩm chưa qua chế biến và thực phẩm đã qua chế biến; thực phẩm sống và thực phẩm chín…

Việc chấp hành các chính sách pháp luật nhà nước quy định trong kinh doanh nói chung và về an toàn thực phẩm nói riêng đã được các hộ kinh doanh thực hiện nghiêm túc, không để xảy ra trường hợp các trường hợp vi phạm lớn, chưa có dịch bệnh phát sinh có nguồn gốc từ hàng thực phẩm kinh doanh tại chợ. Theo đánh giá của Sở Công Thương, thực hiện mô hình thí điểm, các chợ đã được đầu tư thêm nhiều hạng mục, được nâng cấp, cải tạo cơ sở vật chất đảm bảo đạt chuẩn chợ an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, các tiểu thương kinh doanh tại chợ cũng thường xuyên được tuyên truyền các tiêu chí quan trọng để xây dựng chợ an toàn thực phẩm như: thực phẩm kinh doanh tại chợ có nguồn gốc rõ ràng, không bán thực phẩm nhiễm vi sinh vật, hóa chất độc hại, thực phẩm quá hạn sử dụng; hàng thực phẩm chế biến được bảo quản trong tủ kính hoặc che đậy, bao gói vệ sinh…Mô hình đã bước đầu nâng cao ý thức, trách nhiệm của Ban Quản lý các chợ và người kinh doanh thực phẩm trong việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, góp phần hạn chế phát sinh, lây lan dịch bệnh qua nguồn thực phẩm, nước thải, qua đó nâng cao ý thức của người kinh doanh, tạo nếp sống văn minh, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, gián tiếp thúc đẩy việc áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, chăn nuôi để tạo ra sản phẩm sạch, chất lượng cao, đảm bảo cung ứng nguồn thực phẩm an toàn cho các chợ.

Nhận thấy, kết quả đạt được của mô hình thí điểm chợ đảm bảo an toàn thực phẩm tại các chợ đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chợ, giúp cho hạ tầng thương mại phát triển, môi trường kinh doanh ngày càng thuận lợi, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, quá trình triển khai Chợ thí điểm vẫn còn tồn tại một số hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra trong việc phân chia khu vực chế biến, kinh doanh, một số quầy hàng trang thiết bị còn thiếu và thô sơ, nguồn sản phẩm bán tại chợ do người dân tự nuôi trồng nên còn khó khăn trong khâu kiểm soát về chất lượng và nguồn gốc…

Thời gian tới, để triển khai hiệu quả việc nhân rộng mô hình“Chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm” trên địa bàn tỉnh, Ban Quản lý An toàn thực phẩm phối hợp với Sở Công thương, các cấp, các nghành đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về An toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra an toàn thực phẩm tại các chợ trên địa bàn; kiểm soát, ngăn chặn có hiệu quả các hoạt động sản xuất, vận chuyển, kinh doanh thực phẩm giả, gian lận thương mại, thực phẩm không rõ nguồn gốc và nhập lậu. Chủ động thực hiện khảo sát, đánh giá tình hình chợ, lựa chọn nhân rộng mô hình thí điểm an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh; tổ chức tập huấn và xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm cho các hộ kinh doanh thực phẩm tại chợ, hỗ trợ cho các hộ kinh doanh thực phẩm tại chợ thí điểm an toàn thực phẩm như: Hỗ trợ tủ kính đựng thực phẩm chế biến, hỗ trợ biển hiệu cơ sở bày bán thực phẩm, mặt bàn bày bán thực phẩm tươi sống; chi phí khám sức khỏe cho người trực tiếp kinh doanh thực phẩm tại chợ… Hỗ trợ trang bị cho chợ thí điểm an toàn thực phẩm như: Biển hiệu chợ, dụng cụ chứa đựng rác thải, biển hiệu ngành hàng tại chợ, biển hiệu chỉ dẫn vệ sinh môi trường, hỗ trợ xây dựng hoặc nâng cấp hệ thống cống rãnh thoát nước, trang thiết bị phòng cháy chữa cháy tại chợ (nội quy, tiêu lệnh, bình chữa cháy)... Tổ chức Hội nghị tổng kết nhân rộng “Mô hình chợ thí điểm đảm bảo an toàn thực phẩm”./.

NTVP